Planlastendecreet: implementatie

Het planlastendecreet introduceert een verplicht kader voor de Vlaamse regelgeving waarbij de Vlaamse overheid gedurende meerdere opeenvolgende jaren aan de lokale besturen periodieke plan- en rapporteringsverplichtingen oplegt. Het decreet bepaalt dat 14 decreten tot het toepassingsgebied behoren. Ondertussen zijn het merendeel van de aanpassingstrajecten opgestart en zijn de teksten beschikbaar. Daarom achtte VLABEST de tijd rijp om na te gaan op welke manier de Vlaamse beleidssectoren nu werkelijk aan de slag zijn gegaan met de verplichtingen die het planlastendecreet oplegt.

De Vlaamse Adviesraad voor Bestuurszaken heeft zich steeds ten volle achter de doelstellingen van het planlastendecreet geschaard, en ziet de implementatie ervan als één van de belangrijkste bestuurlijke dossiers van deze Vlaamse legislatuur. Na analyse van de aangepaste subsidieregelingen, kan worden geconcludeerd dat de doorvoering van de planlastprincipes op regelgevend niveau vrij succesvol is. De sectorale decreten zijn sterk gereduceerd en er is in grote mate een afstemming gezocht met de lokale en provinciale beleids- en beheerscyclus. De sectoren gaan zich ook niet meer gaan inlaten met de interne organisatie van een bestuur. Kortom, het instrument van een kaderdecreet om een transitie in het interbestuurlijk denken te introduceren, heeft gewerkt, en kan eventueel navolging krijgen bij de implementatie van andere aspecten van de interne staatshervorming (zoals de regioscreening).

Ondanks de succesvolle doorvertaling van het planlastendecreet, blijft VLABEST vanuit de sectoren vragen en bekommernissen ontvangen. Deze kunnen in grote lijnen worden teruggebracht op een gebrekkige kennis van of begrip voor de lokale en provinciale beleids- en beheerscyclus, met al zijn consequenties. Daardoor ontstaat het gevaar dat de goede principes die nu hun weg hebben gevonden in de verschillende subsidiereglementen, toch worden ondergraven bij de verdere uitwerking ervan in de uitvoeringsbesluiten. Daarom vraagt VLABEST onder andere om bij de verdere invulling:

• De lokale en provinciale besturen niet te verplichten om de Vlaamse beleidsprioriteiten op te nemen in de strategische nota van het meerjarenplan;
• Geen extra rapporteringsverplichtingen te gaan opleggen;
• Aandacht te besteden aan een moderne invulling van beleidsevaluatie (intervisie, visitatie en benchmarking);
• Geen al te gedetailleerde beleidsprioriteiten op te leggen aan de lokale en provinciale besturen, en van de opportuniteit gebruik te maken om op overkoepelend Vlaams niveau een coherent, inspirerend en wervend verhaal uit te tekenen waar de lokale en provinciale besturen zelf, naar eigen wensen en noden, mee aan de slag kunnen gaan.